Aşık Edebiyatı Nazım Şekilleri (EDEBİYAT)

AŞIK EDEBİYATI NAZIM BİÇİMLERİ

Bu nazım biçimleri saz şairleri tarafından kullanılmıştır.


Koşma

Aşık edebiyatının en çok kullanılan ve en çok sevilen nazım biçimidir. Hece ölçüsünün 11'li kalıbıyla 3 veya 5 dörtlük arasında söylenir.

İlk dörtlüğün kafiye örgüsü xaxa ya da aaab biçiminde olur. Diğer dörtlüklerin ilk üç dizesi kendi arasında kafiyeleşir, dördüncü dize birinci dörtlüğün son dizesiyle kafiyeleşir. Yani cccb , dddb ...

Koşmanın son dörtlüğünde şair, mahlasını kullanır.

Koşmalar konularına göre dört grupta incelenir. Aşk, hasret, ayrılık, doğa sevgisi gibi lirik konuları işleyenlere güzelleme; kahramanlık konularını işleyenlere koçaklama; bir kişi olay ya da, durumu eleştirenlere taşlama; ölen bir kişinin ardından söylenenlere ağıt adı verilir. Aslında konulara göre olan bu ayrım sadece koşma için değil semai için de geçerlidir. O yüzden bu ayrıma nazım türleri diyenler de vardır.


Semai

Hecenin 8'li kalıbıyla 3 - 5 dörtlük arasında söylenen şiirlerdir. Kafiye örgüsü olarak koşmaya benzer. Kendine özgü bir ezgisi vardır. Semailer konusuna göre güzelleme ya da ağıt türlerinde olabilir.


Varsağı

Hecenin 8'li kalıbıyla söylenen koçaklama tarzı şiirlerdir. Güney Anadolu’da yaşayan Varsak boyunda yaygın olduğundan bu adı almıştır. Kendine özgü bir ezgisi vardır. Kafiye örgüsü, dörtlük sayısı koşmayla aynıdır. Her yönüyle semaiye benzeyen varsağılar, onlardan, ilk dörtlükte kullanılan “bre, behey, hey, hey gidi” gibi ünlemlerle ayrılır. Eğer bu ünlemler yoksa onu ayırmanın tek yolu ezgisidir.

Halk edebiyatında en çok varsağı söyleyen aşık, Karacaoğlan’dır.


Destan

Halk şiirinin en uzun nazım biçimidir. 100 dörtlüğe kadar olanları vardır. Genellikle hecenin 11'li kalıbıyla söylenir. Kafiye örgüsü koşmayla aynıdır. Savaş, deprem, yangın, salgın hastalık, eşkıya ve ünlü kişilerin serüvenleri gibi sosyal konuların yanında, mizahi ya da kişisel destanlar da vardır.

 

 

Yorum Yaz
isimsiz
isimsiz | 30 Ekim 2009, saat: 19:54

Daha detaylıııı!!!!!!!!!!!!

rabia
rabia | 06 Ekim 2009, saat: 18:16

bok gibi ya hiç bi halta yaramadı daha çokörnek lazm!!!

isimsiz
isimsiz | 02 Nisan 2009, saat: 16:45

çokkkk güzellllllll olmuşşşşşşşş

isimsiz
isimsiz | 04 Mart 2009, saat: 19:35

çok güzel ama ansiklobedik bilgi olsun lütfen sıkmayın.hoca internet bi ...yaramaz dio kanka napalım yani kokmuş ansiklobedilerimi okuyalım

anil_335
anil_335 | 17 Ağustos 2008, saat: 00:32

saolasun kardeşim Sorumluluk sınavlarına giricez 5 gün kaldı calısalım dedik a.q :S adam gibi ders oturup calısmamısımdır hiç hayatımda beni adam akıllı yola getiricek bi kız cıkmıyor karşıma puufy :D nese konu sapmasın

gül perisi
gül perisi | 21 Mayıs 2008, saat: 20:16

bu edbiyat bizi kandırıyor hocaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaammmmmmmmmmmmmmmmmmmm diye bişi desem mi acaba

isimsiz
isimsiz | 21 Mayıs 2008, saat: 20:11

çooooooooooooook güzelmişşşşşşşşşşşşşşşşşşşşşşşşşşşşşşşşşşşşşşşş
beğendimmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmm

Gürkan
Gürkan | 03 Nisan 2008, saat: 17:26

abi eline sağlık aynı hocanın anlattığı yer acaba hoca burdan mı almışki la :D

esma
esma | 01 Nisan 2008, saat: 17:18

güsel salun

antep güzeli
antep güzeli | 22 Kasım 2007, saat: 21:13

ya varya gerçekten çok işime yaradı ama yinede eksiklikler war mesala hani bu konuların örnekleri haaaaaaa söyle bakem nese nese korkutmim seni :P:P:P:P

........
........ | 07 Temmuz 2007, saat: 14:34

ortak senın edebıyat kactı:)

Arkadaşların Burada !
Arkadaşların Burada !